Diarree bij honden

Diarree bij honden betekent dat de ontlasting dunner, wateriger of vaker komt dan normaal. Meestal is de oorzaak onschuldig, een voerwisseling, stress of iets verkeerds gegeten. Je hond knapt dan binnen een paar dagen vanzelf op. Soms wijst het op een infectie, parasieten of een chronische darmaandoening. In deze blog leer je op duidelijke wijze wat diarree is, hoe je het herkent, wat de oorzaken zijn, en wat je eraan kunt doen.

Dierenarts advies nodig?

Ik help je graag verder met al je vragen

Wat is diarree bij honden?

Bij diarree nemen de darmen van je hond te weinig vocht op uit de voedselbrij, of geven ze er juist extra aan af. Het resultaat: dunne tot waterige ontlasting, vaak met een grotere aandrang om te poepen. Diarree is geen aandoening op zich maar een symptoom. De oorzaak kan onschuldig zijn of juist aandacht nodig hebben.

Acute diarree komt plotseling opzetten en duurt meestal minder dan twee weken. Een voerwisseling, iets verkeerds eten, stress of een milde infectie zijn de gebruikelijke aanleidingen. Bij een verder gezonde volwassen hond herstelt dit doorgaans binnen een paar dagen vanzelf.

Chronische diarree duurt langer dan twee à drie weken, of komt steeds terug. Dan is nader onderzoek zinvol: voedselovergevoeligheid, chronische darmontsteking (CIE), problemen met de alvleesklier, hormonale aandoeningen of een langdurig verstoord microbioom kunnen erachter zitten. Hier is het extra belangrijk om niet alleen de ontlasting te normaliseren, maar ook de onderliggende oorzaak te vinden.

Ook langdurige stress kan een rol spelen bij chronische diarree. Waar een eenmalige stressvolle gebeurtenis meestal voor kortdurende klachten zorgt, houdt aanhoudende stress, bijvoorbeeld door een onrustige thuissituatie, herhaaldelijk alleen zijn, spanningen met een andere hond in huis, of een verhuizing waar een hond niet aan went, de darm-hersen-as voortdurend geactiveerd. De darmbeweging en het microbioom krijgen dan geen kans om echt tot rust te komen, waardoor de diarree blijft terugkeren, ook al is er geen infectie of voedingsprobleem aan te wijzen. Bij chronische diarree zonder duidelijke medische oorzaak is het dan ook de moeite waard om ook naar het gedrag en de leefomgeving van je hond te kijken (zie ook verderop bij de oorzaak “stress”).

Symptomen: hoe herken je diarree?

Waterige ontlasting valt het eerst op, maar diarree uit zich op meerdere manieren:

• zachte of waterige ontlasting;
• vaker moeten poepen, soms met kleine beetjes tegelijk;
• slijm of vers bloed bij de ontlasting;
• winderigheid en rommelende darmen;
• verminderde eetlust of braken;
• sloomheid.

Sommige honden blijven ondanks diarree vrolijk eten en spelen. Anderen voelen zich duidelijk minder goed. Pups, kleine hondenrassen en oudere honden lopen sneller risico op uitdroging – bij diarree bij puppies is extra oplettendheid dan ook op zijn plek.

Wat gebeurt er in de darmen van je hond?

Veel informatie over diarree richt zich vooral op het stoppen van de dunne ontlasting. Maar een gezonde darm is meer dan normale ontlasting alleen. Ook de darmflora en de darmwand hebben tijd nodig om volledig te herstellen. Diarree lijkt op het eerste gezicht vooral “de darmen zijn van streek”, maar vaak speelt er meer. De darmwand van je hond bestaat uit gespecialiseerde cellen die voedingsstoffen doorlaten en schadelijke stoffen buiten houden. Daarop en daarin leven biljoenen bacteriën, schimmels, virussen en archaea: het darmmicrobioom.

Dat microbioom is complexer dan lang werd aangenomen. Grootschalig onderzoek van het Waltham Petcare Science Institute bracht in kaart welke bacteriesoorten een gezond honden darmmicrobioom vormen, en telde ruim tweehonderd soorten die samen het grootste deel van een gezonde darmflora uitmaken, waaronder soorten die tot dan toe onbekend waren bij honden. Opvallend detail: een bacteriesoort die veel wordt genoemd in humane darm gezondheidsproducten, kwam in geen enkel hondenmonster voor. Precies daarom betekent “goed voor de mens” niet automatisch “goed voor je hond”, en daarom is onderzoek naar hond specifieke bacteriestammen zo belangrijk.

Een centrale rol is weggelegd voor korte-keten vetzuren, met name butyraat. Darmbacteriën maken butyraat door vezels te fermenteren. Dit stofje is de belangrijkste brandstof voor de cellen van de darmwand zelf. Voldoende butyraatproductie houdt de darmwand sterk en beperkt ontstekingsreacties.

Bij diarree raakt dit hele systeem uit balans. De samenstelling van de darmflora verschuift, de darmwand werkt tijdelijk minder goed en het afweersysteem schakelt over naar een ontstekingsreactie om schadelijke indringers op te ruimen. Opvallend genoeg herstelt het microbioom vaak langzamer dan de ontlasting. Een hond kan dus alweer normale drollen produceren, terwijl de darmflora nog niet terug in balans is.Dat verklaart waarom sommige honden na een periode van diarree een tijdlang gevoeliger blijven voor nieuwe darmklachten.

De meest voorkomende oorzaken van diarree

Vaak is er één duidelijke aanleiding, maar regelmatig spelen meerdere factoren tegelijk mee.

Iets verkeerds gegeten is een van de meest voorkomende triggers: bedorven voedsel, afval, te vet eten, botjes of veel snacks prikkelen de darmen. De passage door de darm versnelt, waardoor er minder tijd is om vocht op te nemen.

Een plotselinge voerwisseling geeft de darmbacteriën te weinig tijd om zich aan te passen. Het microbioom moet zich namelijk aanpassen aan de samenstelling van het nieuwe voer. Een langzame overgang van ongeveer een week, met steeds iets meer nieuw voer door het oude voer gemengd, verkleint de kans op diarree aanzienlijk. Twijfel je over de juiste hoeveelheid tijdens die overgang? Bereken de voeding van je hond om een goed uitgangspunt te hebben.

Stress kan letterlijk op de darmen slaan: vuurwerk, een verhuizing, een pensionverblijf of een dierenartsbezoek. Hersenen en darmen staan voortdurend met elkaar in verbinding via de darm-hersen-as, en spanning beïnvloedt zowel de darmbeweging als het microbioom. Meer over herkenning en aanpak lees je bij stress bij honden.

Parasieten zoals giardia, spoelwormen, haakwormen en zweepwormen komen vooral bij jonge honden veel voor, naast diarree soms met gewichtsverlies of een doffe vacht als gevolg. Een regelmatig ontwormschema voor je pup verkleint dit risico.

Virussen en bacteriën geven bij gezonde volwassen honden meestal een mild verloop. Pups, oudere honden en dieren met verminderde weerstand lopen meer risico op een ernstiger beloop en uitdroging. Zeker wanneer diarree gepaard gaat met braken.

Voedselovergevoeligheid geeft vaak terugkerende klachten, soms in combinatie met jeuk, oorontstekingen of winderigheid. Een eliminatiedieet helpt om de boosdoener te vinden.

Antibiotica en andere medicatie pakken niet alleen ziekmakende bacteriën aan, maar raken ook de goede darmflora. Dat kan een tijdelijke disbalans veroorzaken die zich uit als diarree, ook nadat de kuur al is afgerond. Terugkerende klachten na een antibioticakuur kunnen wijzen op darmontsteking bij honden, zeker als de diarree langer dan twee à drie weken aanhoudt.

Wat kun je zelf doen bij milde diarree?

Bij een verder vrolijke, alerte hond met milde, kortdurende diarree kun je vaak zelf al veel doen:

• Zorg voor vers water. Diarree kost vocht, dus voorkom uitdroging.
• Bied lichter verteerbaar voer aan, bijvoorbeeld in overleg gekookte kip met rijst, gedurende een paar dagen.
• Ga geleidelijk terug naar het gewone voer zodra de ontlasting normaliseert, in plaats van in één keer.
• Laat pups en zieke honden niet vasten zonder overleg met de dierenarts, dat kan bij hen juist risicovol zijn.
• Houd de ontlasting en het gedrag van je hond in de gaten gedurende een paar dagen.
• Ondersteun de darmen met supplementen. Supplementen met bijvoorbeeld pro- en prebiotica kunnen de darmflora helpen in balans te komen
• Geef nooit menselijke diarreeeremmers of andere humane medicatie zonder overleg met de dierenarts. Veel van deze middelen zijn niet veilig voor honden.

Wanneer is gerichte darmondersteuning zinvol en wanneer niet?

Veel advies over darmklachten bij honden stopt bij “geef licht verteerbaar voer en wacht af”. Dat werkt misschien bij eenmalige, milde diarree, maar gaat voorbij aan een belangrijk punt: het microbioom herstelt vaak trager dan de ontlasting zelf. Een hond met normale drollen kan dus nog steeds een gevoelige darm hebben.

Gerichte ondersteuning van de darmflora heeft vooral zin in een paar concrete situaties: na, voor en tijdens een antibioticakuur, na een periode van diarree die net achter de rug is, of bij een hond die structureel een gevoelige spijsvertering heeft. Bij een eenmalige, milde episode die binnen een paar dagen overgaat, is afwachten met de tips hierboven meestal voldoende. Extra ondersteuning kan zeker goed zijn, maar is misschien niet noodzakelijk.

Kies je voor extra ondersteuning, dan is probiotica een goed startpunt. Probiotica zijn levende micro-organismen, zoals bepaalde bacteriën en gisten, die bijdragen aan een gezonde en evenwichtige darmflora. Wil je je hond probiotica geven, let dan op twee dingen: neem probiotica met hondspecifieke stammen in plaats van generieke of humane probiotica (het honden microbioom verschilt wezenlijk van dat van de mens, zoals het Waltham-onderzoek liet zien), en een combinatie van pre- en probiotica in plaats van enkel probiotica. Prebiotica dienen als voeding voor de goede bacteriën in probiotica. Op deze manier maken de goede bacteriestammen een betere kans om zich te vermeerderen in de darmen. Ook verschillende vezels kunnen een goede aanvulling zijn. Verschillende vezels voeden namelijk verschillende bacteriën op verschillende plekken in de darm. Meer over die keuze lees je bij probiotica voor je hond en darmproblemen bij je hond natuurlijk aanpakken.

Daarnaast zijn er natuurlijk meerdere supplementen die de darmen van je hond kunnen ondersteunen, afhankelijk van de oorzaak van de diarree.

Organimal-inzicht

Voor het beste resultaat werkt gerichte darmondersteuning het sterkst in combinatie met een stabiel voedingspatroon en voldoende rust. Juist die combinatie geeft op de lange termijn de meeste kans op een veerkrachtige, gezonde darm.

Wanneer moet je naar de dierenarts?

Neem contact op met de dierenarts als je een of meer van de volgende signalen ziet:

• vers bloed of zwarte, teerachtige ontlasting;
• diarree die langer dan twee dagen aanhoudt;
• diarree gecombineerd met braken, sloomheid of buikpijn;
• tekenen van uitdroging, zoals ingevallen ogen of plakkerig tandvlees;
• diarree bij een pup, een oudere hond of een hond met een onderliggende aandoening;
• gewichtsverlies of terugkerende klachten over een langere periode.

Bij twijfel is bellen met de dierenarts nooit overbodig, vooral bij kwetsbare honden. Heb je twijfels? Via gratis dierenartsadvies kun je ons altijd vrijblijvend een vraag stellen.

Organimal-inzicht

Hondeneigenaren kennen hun dier vaak het best. Vertrouw daarom niet alleen op een lijst met symptomen, maar ook op je gevoel. Gedraagt je hond zich duidelijk anders dan normaal? Dan is het verstandig om dat serieus te nemen.