Vlooien hond

De beste aanpak van vlooien bij honden pakt twee plekken tegelijk aan: de hond én zijn omgeving. Slechts zo’n 5% van een vlooienpopulatie zit op je hond; de overige 95% leeft als eitjes, larven en poppen in de mand, de bank en het tapijt. Wie alleen de hond behandelt, krijgt de plaag dus steeds terug. Bij heftige jeuk, kale plekken of wondjes kijk je samen met een dierenarts mee.

Krabt je hond zich ineens voortdurend, of zie je kleine zwarte puntjes in zijn vacht? Dan lees je hieronder hoe je dat zeker weet en hoe je de vlooien weer kwijtraakt, zonder je hond te belasten met gif.

Dierenarts advies nodig?

Ik help je graag verder met al je vragen

Wat zijn vlooien en waar komen ze vandaan?

Vlooien zijn vleugelloze insecten van 1 tot 3 millimeter die leven van bloed. Ze kunnen tot wel honderd keer hun eigen lichaamslengte springen en zijn daardoor in een oogwenk van gras, struiken of een ander dier op je hond overgestapt. De soort die je bij honden het vaakst vindt, is opvallend genoeg de kattenvlo (Ctenocephalides felis). De echte hondenvlo (Ctenocephalides canis) komt minder voor.

Je hond pikt vlooien meestal op tijdens een wandeling, in de hondenuitlaatplaats, in een pension of via contact met andere honden, katten, egels of konijnen. Ook een bezoek bij iemand thuis met een besmet huisdier is genoeg. Woon je samen met een kat die buiten komt, dan is die vaak de bron.

Hoe ontstaat een vlooienplaag?

Eén volwassen vlo is genoeg om een plaag te beginnen. Zodra ze op je hond zit, gaat ze binnen enkele minuten bloed drinken en binnen een à twee dagen eitjes leggen. Een vrouwtjesvlo legt tot zo’n 40 à 50 eitjes per dag. Die blijven niet in de vacht zitten, maar vallen eraf op elke plek waar je hond ligt, loopt of zich uitschudt.

Uit de eitjes komen larven die zich verstoppen in kieren, tapijt en kussens. Ze eten huidschilfers en de uitwerpselen van volwassen vlooien (opgedroogd bloed). Daarna spinnen ze een cocon. In die popfase is een vlo goed beschermd: veel middelen dringen er niet doorheen, en de pop kan weken tot zelfs maanden wachten tot er warmte, trilling of koolzuurgas van een gastheer in de buurt is. Dan pas komt de volwassen vlo eruit.

Dat verklaart twee dingen die veel baasjes verrassen:

• Vlooien komen terug, ook na behandeling. Wat je vandaag op je hond doodt, wordt de komende weken aangevuld vanuit de omgeving.
• Vlooien zijn er ook in de winter. Met de verwarming aan is het in huis het hele jaar warm genoeg om de cyclus rond te maken. Onder gunstige omstandigheden duurt die cyclus maar twee à drie weken.

Hoe herken je vlooien bij je hond?

Het eerste signaal is bijna altijd jeuk. Een volwassen vlo zelf zie je niet altijd, zeker niet in een donkere of dikke vacht. Let op deze tekenen:

• Krabben, bijten of likken, vooral bij de staartbasis, de onderrug, de achterkant van de achterpoten en de buik
• Kleine zwarte of bruinrode korreltjes in de vacht (vlooienpoep)
• Rode bultjes of korstjes op de huid
• Onrust, slecht slapen of plotseling over de grond schuiven
• Dunner wordend haar of kale plekken door het vele krabben

Twijfel je? Met de natte-papiertest weet je het binnen een paar minuten zeker:

• Leg een wit vel papier of keukenpapier onder je hond. Zo zie je alles wat uit de vacht valt.
• Kam de vacht tegen de haarrichting in met een fijne vlooienkam, vooral op de onderrug en bij de staart. De tanden staan zo dicht op elkaar dat vlooien en vlooienpoep blijven hangen.
• Klop de kam uit boven het papier.
• Druppel een beetje water op de zwarte korreltjes. Kleuren ze roodbruin uit? Dan is het vlooienpoep: verteerd bloed. Gewoon vuil blijft zwart of grijs.

Let op: een negatieve test sluit vlooien niet helemaal uit. Bij honden met een vlooienallergie kan een enkele beet al veel jeuk geven, terwijl je bijna niets vindt. Herhaal de test na een paar dagen als de jeuk blijft.

Wat doen vlooien met je hond?

Een vlooienbeet is meer dan een prikje. Bij het bijten spuit de vlo speeksel in de huid om het bloed vloeibaar te houden. Daarin zitten eiwitten die het afweersysteem van je hond als vreemd herkent. Het lichaam reageert met histamine en andere ontstekingsstoffen, en dat voel je hond als jeuk.

De gevolgen verschillen per hond:

• Vlooienallergie (vlooienbeet-allergie): sommige honden reageren zo heftig op dat speeksel dat één beet dagenlang jeuk geeft. Het is een van de meest voorkomende huidallergieën bij honden.
• Huidbeschadiging en infecties: door krabben en likken raakt de huid open. Daar kunnen bacteriën in, en zo ontstaat bijvoorbeeld een hotspot.
• Haarverlies: langdurig krabben en een geïrriteerde huid kunnen leiden tot haaruitval, vaak eerst op de rug en bij de staart.
• Lintworm: vlooien kunnen eitjes van de lintworm Dipylidium caninum dragen. Slikt je hond tijdens het likken een besmette vlo in, dan kan hij die worm krijgen.
• Bloedarmoede: bij pups, kleine of verzwakte honden kan een flinke plaag zoveel bloed kosten dat ze sloom en bleek worden.

Vergiftigen wij de vlooien via onze hond ?

De meeste reguliere anti-vlooienmiddelen werken via je hond. Een pipet met vlooiendruppels, tablet of chemische band brengt een insecticide in de huid, het vet van de vacht of het bloed. Bijt een vlo, dan krijgt ze die stof binnen en sterft. Het werkt, maar het betekent ook dat je hond zelf wekenlang de drager van dat gif is.

Die stoffen werken op het zenuwstelsel van insecten. Bij de meeste honden gaat dat goed, maar niet bij alle. Zo waarschuwde de Amerikaanse FDA in 2018 dat middelen uit de groep isoxazolines bij een klein deel van de honden neurologische bijwerkingen kunnen geven, zoals trillen, wankelen of epileptische aanvallen. Daarnaast vond Brits onderzoek resten van fipronil en imidacloprid, twee veelgebruikte werkstoffen in vlooienmiddelen, in een groot deel van de onderzochte rivieren. Een hond die zwemt of gewassen wordt, spoelt een deel daarvan het milieu in.

Organimal kiest daarom voor een andere route: hard tegen vlooien, maar zacht voor je hond. Je pakt de vlo aan van buitenaf, op de vacht en in de omgeving, in plaats van je hond van binnenuit giftig te maken voor vlooien. Dat vraagt wel om wat meer consequentie, omdat zo’n middel niet weken in het lichaam blijft. Daar staat tegenover dat je hond niets hoeft te verwerken.

Eerlijk is eerlijk: bij een zware, hardnekkige plaag of een hond met een ernstige vlooienallergie kan een regulier middel via de dierenarts nodig zijn om de situatie eerst onder controle te krijgen. Overleg dat bij twijfel, en ga daarna over op een milde aanpak om nieuwe besmetting te voorkomen.

Hoe bestrijd je vlooien bij je hond?

Een vlooienplaag verdwijnt pas als je de hele cyclus doorbreekt. Werk daarom twee weken lang dit stappenplan af:

• Behandel je hond met een natuurlijk vlooienpoeder. Het Organimal Vlooien en Teken poeder voor honden bevat diatomeeënaarde en neem. Wrijf het tegen de haarrichting in tot op de huid in, met extra aandacht voor de nek, de rug en de staartbasis. Doe dit drie keer per week.
• Bepoeder ook de mand en de vaste ligplekken. Daar zitten de eitjes en larven. Strooi een dun laagje in de mand, op kleden en langs plinten waar je hond vaak ligt.
• Was alle textiel op minimaal 60 °C. Denk aan de hondenmand, dekens, kussenhoezen en kleedjes. Die temperatuur doodt eitjes en larven.
• Stofzuig dagelijks, ook onder meubels. De trilling van de stofzuiger lokt poppen uit hun cocon, waardoor ze gevoelig worden voor het poeder. Gooi de stofzuigerzak of de inhoud van de bak direct buiten weg.
• Kam elke dag met een vlooienkam. Zo haal je volwassen vlooien en vuil weg en zie je of de aanpak aanslaat.
• Behandel alle huisdieren tegelijk. Een kat of tweede hond die niet behandeld wordt, houdt de plaag in stand. Voor katten kun je hetzelfde poeder gebruiken.

Let op: blijf twee weken doorgaan, ook als je na een paar dagen geen vlooien meer ziet. Poppen die nu nog in hun cocon zitten, komen later uit. Strooi het poeder niet rond de ogen en neus en voorkom dat je hond grote hoeveelheden inademt, omdat fijn stof de slijmvliezen kan irriteren.

Waarom werkt diatomeeënaarde? Diatomeeënaarde bestaat uit de fijngemalen, versteende schaaltjes van kiezelwieren. Onder een microscoop zijn die deeltjes scherp en poreus. Ze beschadigen de waslaag op het pantser van een vlo en nemen vocht en vet op, waardoor de vlo uitdroogt. Het is een fysiek effect en geen gif, dus vlooien kunnen er ook geen resistentie tegen ontwikkelen. Neem (uit de Indiase neemboom) werkt aanvullend: het maakt de vacht minder aantrekkelijk voor parasieten en verstoort de ontwikkeling van larven. Belangrijk: diatomeeënaarde werkt alleen als het droog is. Na zwemmen of wassen breng je het opnieuw aan zodra de vacht droog is.

Hoe voorkom je vlooien bij je hond?

Preventie is eenvoudiger dan bestrijden, omdat je een paar vlooien makkelijker kwijtraakt dan een volle omgeving. Deze gewoonten helpen:

• Bepoeder preventief eens per twee weken. Vooral de nek, de staart en plekken waar de vacht het dikst is, en de mand. In het voorjaar en de zomer, of na een logeerpartij of pensionverblijf, kun je dat vaker doen.
• Kam na wandelingen in hoog gras of bos. Een vlo die je vroeg vindt, heeft nog geen eitjes gelegd.
• Was de mand elke één à twee weken en stofzuig de ligplekken regelmatig.
• Houd de huid sterk. Een gezonde, goed gevoede huid met een intacte vetlaag is minder gevoelig voor irritatie. Omega 3-vetzuren uit vis of algen ondersteunen de huidbarrière en kunnen ontstekingsreacties dempen.
• Wees voorzichtig met etherische oliën. Tea tree-olie wordt vaak aangeraden tegen vlooien, maar is in onverdunde of hoge concentratie giftig voor honden en zeker voor katten. Gebruik het niet zelf op de vacht.

Wanneer naar de dierenarts?

De meeste vlooienproblemen los je thuis op. Schakel wel een dierenarts in als:

• je hond kale plekken, open wondjes, korsten of een natte, rode huidplek heeft
• de jeuk na twee weken consequente aanpak niet minder wordt
• je een pup, een oude hond of een hond met een zwakke gezondheid hebt die sloom, bleek of lusteloos is
• je rijstkorrelachtige stukjes rond de anus of in de ontlasting ziet (een teken van lintworm)
• je vermoedt dat je hond allergisch reageert op vlooienbeten

Twijfel je of het om vlooien gaat of om iets anders, zoals mijten, een voedselallergie of een hotspot? Vraag dan gratis dierenartsadvies aan bij Organimal.