Diatomeeënaarde

Diatomeeënaarde, ook bekend als kieselguhr, is een fijn mineraal poeder dat bestaat uit de fossiele overblijfselen van diatomeeën, microscopisch kleine kiezelalgen. Het hoofdbestanddeel is amorfe silica, oftewel niet-kristallijn siliciumdioxide. In diervoeding en supplementen wordt diatomeeënaarde vooral gebruikt als technologisch ingrediënt, bijvoorbeeld als drager, bindmiddel, antiklontermiddel of mineraalrijke hulpstof. Daarnaast wordt het soms uitwendig gebruikt vanwege de fysieke, drogende werking van het poeder. Bij honden en katten moet diatomeeënaarde zorgvuldig worden onderscheiden van geconcentreerde of niet-geschikte industriële vormen, omdat kwaliteit, zuiverheid, de hoeveelheid kristallijne silica, stofvorming en toepassing sterk bepalend zijn voor veiligheid.

Diatomeeënaarde en zijn eigenschappen

Diatomeeënaarde behoort niet tot de kruiden of vitaminen, maar tot de silica-rijke minerale ingrediënten. In wetenschappelijke en veiligheidsliteratuur worden verschillende eigenschappen beschreven die relevant zijn voor honden en katten:

• Natuurlijke silica-bron: diatomeeënaarde bestaat voornamelijk uit amorfe silica, afkomstig van gefossiliseerde diatomeeën.
• Fysische werking: het poeder werkt vooral fysisch door zijn absorberende, drogende en licht schurende eigenschappen. Het werkt niet zoals een kruid, vitamine of farmacologisch actief supplement.
• Technologisch gebruik: in diervoeding wordt kieselguhr vooral beoordeeld als technologisch additief, bijvoorbeeld als drager, bindmiddel of antiklontermiddel.
• Voorzichtig met stof en kwaliteit: inademing van stof kan de luchtwegen irriteren. Alleen geschikte food- of feed-grade producten met laag gehalte aan kristallijne silica zijn relevant voor gebruik rond dieren; zwembadfilter- of industriële kwaliteiten zijn niet geschikt.

Onderzoek naar diatomeeënaarde bij honden en katten is beperkt. Er is geen sterke klinische onderbouwing dat orale diatomeeënaarde een betrouwbare vervanging is voor veterinaire ontworming of vlooienbehandeling. De beschikbare literatuur gaat vooral over de samenstelling van kieselguhr, veiligheid van silica en diatomeeënaarde als feed additive, fysische werking tegen insecten in andere dier- of landbouwcontexten, en veiligheidsaspecten rond stofblootstelling. Daarom kan diatomeeënaarde het beste voorzichtig worden beschreven als silica-rijk mineraal en technologisch of uitwendig ondersteunend ingrediënt, niet als bewezen behandeling tegen parasieten bij honden en katten. De onderstaande publicaties geven een overzicht van het wetenschappelijke kader rond dit ingrediënt.

Bronnen