Vlooiendruppels hond

Vlooiendruppels (ook wel spot-on genoemd) zijn een vloeibaar bestrijdingsmiddel in een pipet dat je in de nek van je hond op de huid aanbrengt. De werkstof verspreidt zich via de vetlaag van de huid of via het bloed en doodt vlooien die op je hond komen. De meeste druppels werken ongeveer vier weken. Ze pakken alleen de vlooien op je hond aan, niet de eitjes en larven in huis.

Twijfel je of je die pipet wel elke maand in de nek van je hond wilt leggen? Hieronder lees je wat er precies in zit, wat het met je hond doet en welke milde aanpak er is.

Dierenarts advies nodig?

Ik help je graag verder met al je vragen

Wat zijn vlooiendruppels?

In vaktaal heten vlooiendruppels een spot-on: een geconcentreerde oplossing van een insecticide, soms gecombineerd met een middel tegen teken of wormen. Ze zijn er in verschillende sterktes, afgestemd op het gewicht van je hond. Een pipet voor een hond van 40 kilo bevat dus veel meer werkstof dan een pipet voor een hond van 5 kilo.

Veelgebruikte werkstoffen in vlooiendruppels voor honden zijn:

• Fipronil, vaak samen met (S)-methopreen
• Imidacloprid, soms gecombineerd met permethrine
• Selamectine en andere stoffen uit dezelfde groep, die ook tegen bepaalde wormen en mijten werken
• Fluralaner, een stof uit de groep isoxazolines die ook als tablet bestaat

Sommige druppels zijn vrij verkrijgbaar bij de dierenwinkel of drogist, andere alleen via de dierenarts. Vlooiendruppels zijn één van de reguliere opties. Een breder overzicht, inclusief tabletten en natuurlijke middelen, vind je in ons artikel over anti vlooien voor je hond.

Hoe werken vlooiendruppels?

Je brengt de druppels aan op één plek, maar ze werken over het hele lichaam. Hoe dat gebeurt, hangt af van de werkstof. Er zijn grofweg twee routes:

• Via de vetlaag van de huid. Fipronil, imidacloprid en permethrine verspreiden zich binnen een à twee dagen over de talglaag van huid en vacht. Fipronil wordt daarnaast opgeslagen in de talgklieren en komt van daaruit weken lang langzaam vrij. Een vlo krijgt de stof binnen via contact met de huid, en hoeft daarvoor niet altijd te bijten.
• Via het bloed. Selamectine en fluralaner worden door de huid opgenomen in de bloedbaan. De vlo krijgt de stof pas binnen als ze bijt.

In beide gevallen grijpt de werkstof in op het zenuwstelsel van de vlo. Fipronil blokkeert bijvoorbeeld de GABA-kanalen (de natuurlijke rem op zenuwsignalen), waardoor de zenuwen van het insect op hol slaan. Imidacloprid bindt aan receptoren voor acetylcholine, een signaalstof die zenuwprikkels doorgeeft. De vlo raakt verlamd en sterft, meestal binnen 24 tot 48 uur.

Waarom wordt je hond er dan niet ziek van? Omdat de receptoren van insecten anders gebouwd zijn dan die van zoogdieren, en de dosis is afgestemd op het gewicht. Bij de meeste honden gaat dat goed. Toch blijft je hond wekenlang drager van een stof die bedoeld is om zenuwen plat te leggen, en dat is precies waar de discussie over gaat.

Een extra stof als (S)-methopreen of pyriproxyfen werkt anders: dat is een groeiremmer die voorkomt dat vlooieneitjes en larven zich verder ontwikkelen. Zonder zo’n stof doen de meeste druppels niets tegen de jonge stadia. Juist die zitten in de mand, de bank en het tapijt. Hoe je die omgeving aanpakt, lees je in ons artikel over vlooien bij honden.

Hoe lang werken vlooiendruppels?

De meeste vlooiendruppels beschermen ongeveer vier weken. Daarom staat er op veel verpakkingen het advies om ze elke maand opnieuw te geven. Er zijn uitzonderingen: middelen met fluralaner werken tot twaalf weken, en bij sommige fipronilproducten noemt de fabrikant voor vlooien een langere werkingsduur dan voor teken. De bijsluiter van het product is hierin leidend.

In de praktijk is de werkingsduur vaak korter dan op de doos staat. Dat komt door:

• Zwemmen en wassen. Water en vooral shampoo spoelen een deel van de werkstof uit de vetlaag. Fabrikanten raden meestal aan je hond twee dagen voor en na het aanbrengen niet te wassen.
• Verkeerd aanbrengen. Druppels die op de vacht blijven liggen in plaats van op de huid, worden slecht opgenomen.
• Een te lichte pipet. Is je hond gegroeid of aangekomen, dan kan de dosis te laag zijn.
• Druk vanuit de omgeving. Bij een grote plaag in huis springen er steeds nieuwe vlooien op, en zie je er dus ook nog een tijd lang.

Een kanttekening: veel baasjes geven de druppels het hele jaar door, omdat vlooien door de verwarming ook in de winter overleven. Dat betekent twaalf keer per jaar een dosis insecticide op de huid van je hond.

Hoe breng je vlooiendruppels aan?

Kies je voor vlooiendruppels, breng ze dan zorgvuldig aan. Zo werkt het middel zoals bedoeld en is de kans op bijwerkingen kleiner:

• Controleer het gewicht van je hond en kies de juiste pipet. Een te lage dosis werkt onvoldoende, een te hoge belast je hond onnodig.
• Kies een plek die je hond niet kan likken. Dat is de nek, tussen de schouderbladen, net achter de schedel. Bij grote honden adviseren sommige fabrikanten twee of drie plekken langs de rug.
• Scheid de vacht tot je de huid ziet. De druppels moeten op de huid komen, niet op de haren.
• Knijp de pipet langzaam en helemaal leeg op de huid. Wrijf niet na.
• Houd je hond een paar uur in de gaten. Let erop dat hij niet krabt aan de plek of dat een andere hond of kat hem daar likt.
• Was je handen direct na het aanbrengen. Laat kinderen de plek niet aanraken tot die helemaal droog is.

Let op: gebruik vlooiendruppels voor honden nooit bij een kat. Druppels met permethrine zijn voor katten zeer giftig. Zelfs nauw contact met een pas behandelde hond, bijvoorbeeld samen slapen of elkaar likken, kan bij een kat al vergiftigingsverschijnselen geven. Heb je een kat in huis, overleg dan met je dierenarts welk middel veilig is.

Welke bijwerkingen kunnen vlooiendruppels hebben?

De meeste honden verdragen vlooiendruppels zonder zichtbare klachten. Bijwerkingen komen wel voor, en zijn grofweg in drie groepen te verdelen.

Bijwerkingen op de plek van aanbrengen:

• Jeuk, roodheid of een branderig gevoel
• Een vettige of plakkerige plek in de vacht
• Haaruitval of schilfers op die plek

Bijwerkingen als je hond de druppels binnenkrijgt (door likken, of door het likken van een andere behandelde hond):

• Overmatig kwijlen, schuimen of braken, omdat de stoffen bitter smaken
• Diarree of minder eetlust

Zeldzame, ernstigere bijwerkingen:

• Lusteloosheid of juist onrust en nervositeit
• Trillen (tremoren) of wankelen (ataxie)
• Epileptische aanvallen

Voor middelen uit de groep isoxazolines, waaronder fluralaner, heeft de Amerikaanse FDA in 2018 een waarschuwing uitgegeven over neurologische bijwerkingen zoals trillen, wankelen en aanvallen bij een klein deel van de dieren, ook bij honden zonder eerdere voorgeschiedenis. Bij honden die al eens een epileptische aanval hebben gehad, is extra voorzichtigheid dus verstandig.

Er is ook een bijwerking die niet bij je hond zelf ligt. Brits onderzoek vond resten van fipronil en imidacloprid in de overgrote meerderheid van de onderzochte rivieren, in concentraties die schadelijk kunnen zijn voor waterinsecten. Een behandelde hond die zwemt of gewassen wordt, spoelt een deel van die stoffen het water in.

Merk je na het aanbrengen iets vreemds aan je hond? Was de plek dan met water en een milde, vetoplossende zeep (bijvoorbeeld een beetje afwasmiddel), spoel goed na en neem contact op met je dierenarts.

Voor- en nadelen van vlooiendruppels

Vlooiendruppels zijn populair omdat ze makkelijk zijn. Of ze voor jouw hond de beste keuze zijn, hangt af van de situatie. Zet de belangrijkste punten naast elkaar:

Voordelen:

• Eén keer per maand aanbrengen is genoeg, en het kost weinig tijd
• Ze werken snel: de meeste vlooien sterven binnen een à twee dagen
• Combinatiemiddelen werken ook tegen teken of bepaalde wormen
• Bij een zware plaag of een hond met vlooienallergie kun je de situatie snel onder controle krijgen

Nadelen:

• Je hond draagt wekenlang een insecticide op zijn huid of in zijn bloed
• Kans op huidreacties en, zelden, neurologische bijwerkingen
• Ze pakken meestal alleen de vlooien op je hond aan, niet de eitjes en larven in huis
• Zwemmen en wassen verminderen de werking
• Er zijn aanwijzingen dat vlooien op sommige plekken minder gevoelig worden voor bepaalde werkstoffen, al is dat bij vlooien niet eenduidig aangetoond
• Risico voor katten in huis (bij permethrine) en voor het oppervlaktewater

Organimal kiest daarom voor een andere route: hard tegen vlooien, maar zacht voor je hond. Je pakt de vlo aan op de vacht en in de omgeving, in plaats van via het lichaam van je hond. Eerlijk is eerlijk: bij een zware, hardnekkige plaag kan een regulier middel via de dierenarts nodig zijn om eerst grip te krijgen. Daarna kun je overstappen op een milde aanpak.

Natuurlijke alternatieven voor vlooiendruppels

Een natuurlijk alternatief werkt van buitenaf en blijft niet in het lichaam van je hond achter. Daardoor moet je het vaker toepassen dan een pipet, maar je hond hoeft niets te verwerken. Deze middelen zijn goed onderbouwd:

• Diatomeeënaarde. Dit fijne poeder bestaat uit de versteende schaaltjes van kiezelwieren. Onder de microscoop zijn de deeltjes scherp en poreus. Ze beschadigen de beschermende waslaag van de vlo en trekken vocht en vet uit het pantser, waardoor de vlo uitdroogt. Omdat het een fysiek effect is en geen gif, kunnen vlooien er geen resistentie tegen ontwikkelen.
• Neem. Poeder of olie uit de Indiase neemboom maakt de vacht minder aantrekkelijk voor parasieten en verstoort de ontwikkeling van larven.
• Een vlooienkam. Dagelijks kammen haalt volwassen vlooien en vlooienpoep weg en laat je zien of de aanpak werkt.
• De omgeving aanpakken. Textiel wassen op minimaal 60 °C en dagelijks stofzuigen verwijdert eitjes, larven en poppen.

Het Organimal Vlooien en Teken poeder voor honden combineert diatomeeënaarde en neem. Je wrijft het tegen de haarrichting in tot op de huid, met extra aandacht voor de nek, de rug en de staartbasis. Bij een actieve besmetting doe je dat drie keer per week, als preventie eens per twee weken. Bepoeder ook de mand en vaste ligplekken. Belangrijk: het poeder werkt alleen droog, dus breng het na zwemmen of wassen opnieuw aan zodra de vacht droog is. Strooi het niet rond ogen en neus, omdat fijn stof de slijmvliezen kan irriteren.

Niet alles wat natuurlijk heet, is ook veilig. Tea tree-olie en andere etherische oliën kunnen in hoge concentratie giftig zijn voor honden en zeker voor katten. Knoflook wordt soms aangeraden als vlooienwerend middel, maar bevat stoffen die bij honden de rode bloedcellen kunnen beschadigen. Beide raden we af.

Vlooiendruppels bij een puppy

Bij een puppy luistert de keuze nauw. Veel vlooiendruppels mogen pas vanaf een bepaalde leeftijd of een bepaald gewicht, vaak vanaf acht weken of vanaf twee kilo. Lees de bijsluiter daarom altijd goed en gebruik nooit een pipet voor een volwassen hond bij een pup, ook niet “een beetje”.

Een pup heeft een dunnere huid, een kleiner lichaam en een lever en nieren die nog in ontwikkeling zijn. Een vlooienplaag is voor een pup ook zelf een risico, omdat bloedverlies bij een klein lichaam snel tot bloedarmoede kan leiden. Een milde aanpak met een vlooienkam, een schone mand en een natuurlijk poeder is daarom een goede eerste stap. Het Organimal Vlooien en Teken poeder is ook geschikt voor pups. Gebruik bij pups kleine hoeveelheden en wrijf het voorzichtig in, zodat ze geen stof inademen.

Wanneer naar de dierenarts?

Neem contact op met een dierenarts als:

• je hond na het aanbrengen van vlooiendruppels gaat trillen, wankelt, erg kwijlt of een aanval krijgt
• de huid op de plek van aanbrengen rood, open of ontstoken raakt
• je kat in contact is geweest met een hond die net is behandeld met permethrine
• je pup of oude hond sloom, bleek of lusteloos wordt tijdens een vlooienplaag
• de vlooien en de jeuk na twee weken consequente aanpak niet minder worden

Twijfel je welke aanpak bij jouw hond past, of wil je overstappen van vlooiendruppels naar een milde aanpak? Vraag dan gratis dierenartsadvies aan bij Organimal.